Op dinsdag 8 april zijn in de Tweede Kamer moties aangenomen om het inzagerecht voor geadopteerden te verruimen en de procedure voor identiteitsherstel te vereenvoudigen en kosteloos te maken. De moties zijn een belangrijke stap voor mensen die zich al jaren inzetten voor het recht op informatie en herstel. INEA heeft deze signalen en kennis de afgelopen weken gedeeld met Kamerleden.
Verruimen van het inzagerecht
Mikal Tseggai (GroenLinks-PvdA) en Michiel van Nispen (SP) dienden vorig jaar al met succes een motie (nummer #109) in die de regering vroeg om laagdrempelige en onbeperkte toegang tot dossiers. Inmiddels is duidelijk geworden dat dit mogelijk is, maar dat het nog heel lang kan gaan duren om het te regelen. Daarom hebben de twee Kamerleden nu met een gewijzigde motie aan de regering gevraagd om er binnen de bestaande regels alles aan te doen om de belemmeringen weg te nemen en het inzagerecht te verruimen. En om, mocht dat nodig zijn, zo snel mogelijk de wet te wijzigen. INEA heeft op dit punt benadrukt hoe essentieel het is dat er volledige openheid komt voor alle geadopteerden over hun dossiers en afstammingsinformatie.
Kosteloos en eenvoudiger identiteitsherstel
In een tweede motie (nummer #111) stellen Tseggai en Van Nispen dat de Staat een verantwoordelijkheid draagt voor hulp en steun aan interlandelijk geadopteerden. Daarom vinden de Kamerleden dat de Staat ondersteuning moet geven bij het achterhalen en herstellen van de oorspronkelijke identiteit voor wie daar behoefte aan heeft. Uit ervaring weten we dat dit in de praktijk heel complex kan zijn, ook INEA krijgt hier veel signalen en vragen over. GL-PvdA en de SP vragen de regering of en hoe het mogelijk gemaakt kan worden dat biologische oudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen. op de geboorteakte opgenomen worden zonder de adoptieoudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen. daarvan te moeten verwijderen. Daarnaast is gevraagd om de procedure voor identiteitsherstel te versnellen, dit gemakkelijker te maken en de procedure gratis te maken. Al deze punten, zowel het kosteloze identiteitsherstel als de mogelijkheid zowel biologische- als adoptieouders op je geboorteakte te krijgen zijn door belangenorganisaties en INEA onder de aandacht van Kamerleden gebracht.
Toegankelijkheid adoptiedossiers en professionele ondersteuning
Kamerleden Mirjam Bikker (ChristenUnie) en Diederik van Dijk (SGP) dienden een motie (nummer #115) in over de zorgen rondom de beperktere toegankelijkheid van dossiers na de overdracht aan het Nationaal Archief. Daarbij is er ook aandacht voor het mogelijk wegvallen van ondersteuning en begeleiding bij dossierinzage. CU en SGP hebben in de motie gevraagd om te waarborgen dat de toegankelijkheid van adoptiedossiers niet verslechtert en ervoor te zorgen dat professionele ondersteuning bij het raadplegen van dossiers beschikbaar blijft. Hoewel niet iedereen daar behoefte aan heeft is het voor een deel van de mensen met een adoptieachtergrond, en dus ook voor INEA, belangrijk om dit wel onder de aandacht te brengen.
Nu de dossiers van de vergunninghoudersVergunninghouders zijn de organisaties die een vergunning hebben van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te bemiddelen bij interlandelijke adoptie. en andere dossierhoudende instanties aan het Nationaal Archief worden overgedragen is er een risico dat inzage minder toegankelijk wordt. Bijvoorbeeld, nu krijgen geadopteerden die informatie opvragen vaak een kopie van hun dossier. Daarnaast hebben ze nu de mogelijkheid om experts mee te laten lezen en de beschikbare informatie uit het dossier te duiden. De vraag is of dat binnen de regels van het Nationaal Archief nog steeds kan. Ook zou er specialistische (historische) informatie verloren kunnen gaan omdat dossiers niet meer worden beheerd door organisaties met expertise en ervaring op het gebied van interlandelijke adoptie. INEA heeft de opdracht om te zorgen dat mensen de mogelijkheid hebben om toelichting of uitleg te krijgen voorafgaand en tijdens het inzien van je dossier. Daarbij is het nadrukkelijk een eigen keuze of een geadopteerde daar behoefte aan heeft. In de praktijk blijkt dat veel mensen die geadopteerd zijn het helpend vinden wanneer iemand de informatie in het dossier kan duiden of bijvoorbeeld mee kan kijken naar aanknopingspunten voor een zoektocht. Het is dus belangrijk dat dit beschikbaar blijft.
Vervolgstappen
Het ministerie van Justitie en Veiligheid moet nu aan slag met de uitvoering van deze aangenomen moties en de opdrachten van de kamer. We blijven de ontwikkelingen volgen en blijven in gesprek met betrokken partijen.
Meer informatie
Heb je vragen of behoefte aan meer uitleg over de ontwikkelingen? Neem contact met ons op. Iedere maandag tot en met vrijdag is het loket bereikbaar per mail of telefoon, van 10.00 tot 17.00 uur.
De volledige inhoud van de debatten en vergaderingen is terug te lezen in de verslagen die de Tweede Kamer op hun website deelt.
- Behandelde zaken tijdens het debat op 8 april 2025: Tweede Kamer
