In de nieuwsbrief van september van het Nationaal Archief (NA) heeft het NA gedeeld dat het aanvraagformulier voor een afstands- en/of adoptiedossier aangepast is waardoor nakomelingen van geadopteerden kunnen aangeven wat de relatie is met de geadopteerde en daardoor ook een aanvraag kunnen indienen. Het bericht betreft zowel binnenlands- als interlandelijk geadopteerden. Het gehele bericht uit de nieuwsbrief van het NA is hieronder te lezen:
Inzage in afstands- en/of adoptiedossiers voor nakomelingen van afgestanen en geadopteerden
Nakomelingen van afgestanen en geadopteerden kunnen zelfstandig inzage krijgen in het afstands- en/of adoptiedossier met informatie over hun (groot)ouder(s). In dat dossier kan namelijk afstammingsinformatie over de nakomeling staan, zoals informatie over erfelijke ziektes. Wel moet er een belangenafweging worden gemaakt tussen enerzijds het recht op afstammingsinformatie van de nakomeling en anderzijds het recht op privacy van de personen die voorkomen in het dossier (waaronder ook de afgestane/geadopteerde). Hieronder vertellen we hier meer over.
Wat is een belangenafweging?
Een belangenafweging betekent dat we gaan kijken welke informatie uit het afstands- en/of adoptiedossier een nakomeling kan bekijken in de studiezaal van het Nationaal Archief. In een afstands- en/of adoptiedossier zit afstammingsinformatie.
Afstammingsinformatie is informatie over iemands ontstaansgeschiedenis. Het gaat dan bijvoorbeeld om (informatie over):
- de achtergrond van de biologische ouder(s) van de afgestane/geadopteerde;
- de identiteit van personen die tot iemands biologische familie behoren;
- medische/genetische gegevens over biologische afstamming (bijv. over erfelijke ziekten).
Nakomelingen van afgestanen/geadopteerden hebben ook recht op deze afstammingsinformatie.
Dit recht is echter niet absoluut. Er moet daarom altijd een belangenafweging worden gemaakt tussen enerzijds het recht op afstammingsinformatie van de nakomeling en anderzijds het recht op privacy van de personen die voorkomen in het dossier (waaronder ook de afgestane/geadopteerde). Er kunnen zich gevallen voordoen waarbij afstammingsinformatie moet worden afgescheiden of afgeschermd. Als we informatie afscheiden of afschermen vermelden we duidelijk om welke informatie het gaat, en waarom we die informatie hebben afgeschermd of afgescheiden.
Daarnaast zit in afstands- en adoptiedossiers ook privacygevoelige informatie, die géén afstammingsinformatie van de nakomeling is. Bijvoorbeeld over de verschillende gezinsleden van het afstands- of adoptiegezin. Ook deze ‘derden’ hebben recht op privacy. Daarom moeten we soms (bijzondere) persoonsgegevens over hen afscheiden of afschermen. Als we informatie afscheiden of afschermen vermelden we duidelijk om welke informatie het gaat, en waarom we die informatie hebben afgeschermd of afgescheiden.
Wordt er ook informatie afgeschermd over personen die zijn overleden?
Als een persoon is overleden, hoeven wij geen informatie over hem/haar af te schermen of af te scheiden. Een nakomeling kan in dit geval een bewijs van overlijden toevoegen aan het inzageformulier. Als bewijs van overlijden accepteren wij een scan of digitale foto van:
- een uittreksel uit het overlijdensregister van de burgerlijke stand;
- een rouwkaart, rouwadvertentie of bidprentje (via Mensenlinq vindt u veel rouwadvertenties die sinds 2005 in regionale dagbladen verschenen);
- de persoonskaart (op te vragen bij het CBG|Centrum voor familiegeschiedenis);
- de grafsteen met daarop de volledige naam, geboorte- en sterfdatum (goed leesbaar).
Het afscheiden of afschermen van informatie is ook niet nodig als een nakomeling toestemming heeft van zijn/haar (groot)ouder en/of van andere personen die in het dossier voorkomen (denk aan ooms of tantes) om de informatie over hen in te zien. Om te bewijzen dat deze toestemming is gegeven, kunnen nakomelingen een toestemmingsverklaring gebruiken. Een voorbeeld hiervan is te vinden op de pagina Toestemmingsverklaring inzage.
Een kopie van de ingevulde en ondertekende toestemmingsverklaring kan toegevoegd worden aan het inzageformulier. Daarnaast moet de nakomeling ook een kopie toevoegen van het identiteitsbewijs van de persoon die toestemming heeft gegeven én een kopie van zijn/haar eigen identiteitsbewijs. Meer informatie over het maken van een veilige kopie van een identiteitsbewijs is te vinden op de website van de Rijksoverheid.
Hoe kan een nakomeling een verzoek doen om het dossier met informatie over zijn/haar (groot)ouder(s) te bekijken?
Om een inzageverzoek makkelijker te maken voor nakomelingen, hebben we het inzageformulier op onze website aangepast. In het formulier kunnen mensen vanaf nu aangeven dat ze een nakomeling zijn van een afgestane en/of geadopteerde. Het formulier vindt u op de themapagina Binnenlandse Afstand en Adoptie en op de themapagina Interlandelijke Adoptie.
Bron: Het Nationaal Archief (nieuwsbrief, september 2025)
Wil je op de hoogte blijven over afstands- en/of adoptiedossiers bij het Nationaal Archief? Je kunt je inschrijven voor de nieuwsbrief van het Nationaal Archief. Dan kan hier.
