Twee jaar studeren en wonen in je geboorteland. Kiki (25) is geadopteerd uit China en had al langere tijd interesse in de taal en cultuur van haar geboorteland. Toen ze de mogelijkheid zag om na haar bachelor Oriëntaalse Talen en Communicatie twee jaar China Studies in China te studeren pakte ze die kans. Nu ziet ze het positieve in haar Nederlandse én Chinese identiteit.
De interesse in haar Chinese achtergrond begon al op jonge leeftijd: “Ik vond het lastig dat ik er op school anders uitzag dan de rest. Op de middelbare school wilde ik daarom graag zoveel mogelijk Nederlands zijn en zag ik niet echt de waarde in van mijn Chinese kant. Ik heb bijvoorbeeld mijn haar proberen te bleken en daardoor lichter haar te krijgen. Ook deed ik make-up op waarbij ik mijn inspiratie haalde van mensen die niet Aziatisch zijn. Dus dan zag het er eigenlijk helemaal niet mooi uit.” Toen ze ouder werd en op een gegeven moment een studiekeuze moest gaan maken, bedacht ze zich dat haar Chinese achtergrond haar uniek maakt.
Hoe dat kwam? “Talen lagen mij altijd al wel goed en ik koos voor Kunst als extra vak op de middelbare school. Ik denk dat ik me door die kunstlessen steeds meer ging verdiepen in Chinese kunst en in mijn adoptie. Ook merkte ik dat mensen om me heen mijn kunstprojecten over China en adoptie interessant vonden, ik kreeg er wel waardering voor.” Mede daardoor besefte ze zich toen dat ze er juist gebruik van kan maken dat ze zowel Nederlands als Chinees is. Toen besloot Kiki dat ze daar later voor haar werk ook iets mee wilde doen.
Chinese les
Terwijl Kiki nog op de middelbare school zat, begon ze aan Chinese les. Dat wilde ze heel graag en toevallig kende haar adoptieouders iemand die Chinese les kon geven. “Die lessen waren niet super intensief, het was vooral gewoon voor de leuk. Met die privélessen heb ik heel goed de basis kunnen leggen van de Chinese taal om daarna verder te studeren.” Op haar middelbare school kreeg ze de kans zelf vakken te kiezen en daarvoor dan voor andere vakken vrijstelling te krijgen. “Ik kon toen mijn Chinese les volgen in plaats van Engels.”
Na de middelbare school volgde ze de bachelor Oriëntaalse Talen en Communicatie in Maastricht. Maar vanwege corona kon ze tijdens die studie niet naar China op uitwisseling. “Vooral omdat ik later iets wil doen met China. Daarom wilde ik heel graag ervaring op doen in China, dus ging ik na mijn studie in Maastricht onderzoeken hoe ik toch nog in China kon gaan studeren.” Ze liet het er dus niet bij zitten en kwam erachter dat ze met een beurs twee jaar China Studies aan de Zhejiang University kon gaan studeren en op die manier haar geboorteland beter kon leren kennen.
Leven in China
Die tweede studie heeft Kiki inmiddels ook afgrond. Ze woonde daarvoor afgelopen twee jaar op een studentencampus in de buurt van Hangzhou. “Ik kon hier vakken kiezen rondom cultuur, maar ook bijvoorbeeld over demografische ontwikkelingen of marketing in China. Zelf heb ik zowel culturele vakken als de businessvakken gevolgd zodat ik een brede kennis over China zou krijgen.” Naast inhoudelijke kennis over China wilde Kiki ook graag ervaring opdoen over hoe het is om te leven in haar geboorteland.
Ze vertelt daarover: “Ik ben al wel eerder terug geweest naar China met mijn adoptieouders en zusje die ook geadopteerd is, maar dat was steeds voor een korte tijd en was alleen voor vakantie. Nu wilde ik graag ontdekken of het leven in China mij zou bevallen als ik er voor een langere tijd zou blijven.” Omdat Kiki langere tijd onzeker is geweest over haat Chinese uiterlijk hoopte ze ook dat ze zich prettig zou voelen tussen allemaal mensen die er ook Chinees uitzien. “Ik hoopte denk ik dat ik me een van hen zou kunnen voelen en dan meer op emotioneel niveau. Dus om met de mensen daar op een dieper niveau in gesprek te kunnen over de Chinese taal en cultuur. Het zorgde bij mij voor nog meer motivatie om goed Chinees te kunnen spreken.”
Vrijwilligerswerk
Naast verschillende vakken die Kiki aan de universiteit volgde, had ze ook genoeg tijd om de mensen in China beter leren kennen. “De helft van de lessen bestond uit Chinese taalles, daar kreeg ik op een gegeven moment vrijstelling van omdat ik al langer Chinese les volgde en de taal daardoor al beter kon spreken dan mijn klasgenoten. Ik heb daarom ook veel meegedaan aan vrijwilligersinitiatieven op de universiteit, bijvoorbeeld door te helpen met culturele activiteiten op een basisschool.” Ook heeft ze Engels bijles gegeven aan Chinese studenten: “Dat ging dan vooral om het oefenen van de spreekvaardigheid, dus ik praatte in het Engels met die studenten zodat zij Engels konden oefenen. Daardoor kon ik hun veel vragen stellen over de Chinese cultuur en hoe hun leven in China is als jongere.”
Wat Kiki merkte wat ze fijn vond aan de kinderen in China tijdens haar vrijwilligerswerk was dat ze niet zo oordelend waren. “Het boeide hen niet zo waar je vandaan komt. Ze vonden iedereen leuk. Ik merkte bij andere mensen in China namelijk dat ze westers uitziende mensen veel interessanter vinden dan mensen die er Chinees uitzien. Het hielp me op die manier om meer zelfvertrouwen te krijgen dat ik er ook tussen kan passen in China, dat ik ook gewoon word geaccepteerd.”
Twee identiteiten
Het was niet zo dat Kiki heel erg hoopte haar thuis te voelen in China door er te gaan studeren en wonen. Het leek haar interessant om te ervaren hoe het is om in China te zijn omdat ze zich in Nederland af en toe best wel Chinees voelt, terwijl ze zich die keren dat ze in China was, zich juist veel een buitenlander voelde. “Ik heb door voor langere tijd in China te wonen ervaren dat Nederland misschien niet helemaal de plek is waar ik 100 procent bij hoor, maar in China is dat ook een beetje. In China val ik misschien dan minder op qua uiterlijk, maar als ik daar ga praten merk je gewoon meteen dat zij een andere taal en cultuur kennen dan ik.”
Dat ze inmiddels goed Chinees spreekt, zorgde er wel voor dat ze zich meer op haar plek voelde dan ze eerst had gedacht. “Als je de taal kent van het land waar je bent, durf je gewoon sneller dingen aan mensen te vragen en kan je jezelf beter wegwijs maken in de omgeving. Zelf kan ik nu dus gewoon mensen om hulp vragen in China, waardoor mijn ervaring in China ook gewoon veel leuker wordt omdat ik ook naar meer authentieke of traditionele plekken kan gaan.” Het Chinees kunnen spreken hielp haar daarnaast ook wanneer mensen geïnteresseerd waren in haar achtergrond. “Dan kon ik zelf uitleggen in het Chinees dat ik ben geadopteerd en in Nederland ben opgegroeid.”
Na de studie in China
Inmiddels is Kiki dus afgestudeerd en wil ze niet alleen iets met haar Chinese kant doen in haar toekomstige baan. Omdat ze in Nederland is opgegroeid kent ze natuurlijk ook de Nederlandse taal en cultuur. “Ik zoek daarom ook juist naar Chinese bedrijven die zich net hebben gevestigd in Nederland en dus bezig zijn om in Europa of Nederland de markt te betreden die ik zou kunnen helpen. ”
In het begin wilde Kiki niet als Chinees gezien worden in Nederland, maar nu voelt ze zich best trots op het feit dat ze ook een Chinese achtergrond heeft en dat kan gebruiken voor haar werk. “Ik wilde vroeger als Nederlander gezien worden omdat ik niet als anders gezien wilde worden. Maar dat is lastig als je in een land terecht komt waar de mensen er anders uitzien dan jij. Nu ben ik trots op het feit dat ik anders ben, ik ben mezelf gaan accepteren wie ik ben en hoe ik eruitzie.”
