Het wijzigen van je achternaam is voor veel geadopteerden belangrijk, bijvoorbeeld om je oorspronkelijke naam terug te krijgen. Maar de huidige regels maken dat vaak moeilijk en duur. Uit een nieuw rapport van adviesbureau Andersson Elffers Felix (AEF), in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid, blijkt dat deze regels beter en eenvoudiger kunnen.
Wat staat er in het rapport?
Op 30 juni verscheen het rapport ‘Richting een toekomstbestendig Besluit: Doorlichting van het Besluit Geslachtsnaamwijziging’, gemaakt door adviesbureau Andersson Elffers Felix (AEF) in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid. INEA heeft hieraan meegewerkt, omdat het loket van INEA veel vragen krijgt van mensen met een adoptieachtergrond die hun naam willen veranderen.
In het rapport staat dat de huidige regels voor achternaamswijziging:
- beperkt en niet toegankelijk genoeg zijn
- soms lastig zijn door de hoge bewijslast en documenten die je moet aanleveren
- hoge kosten hebben (€ 835) die mensen kunnen tegenhouden
Volgens het rapport passen de regels niet meer bij de behoeftes binnen de huidige samenleving en kunnen ze eenvoudiger en duidelijker worden gemaakt.
Wat kan er veranderen?
Het rapport adviseert dat elke volwassene één keer zonder dat je een reden hoeft te geven zijn of haar naam moet kunnen veranderen. Ook wordt gekeken naar het gelijkheidsbeginsel: iedereen moet gelijk behandeld worden.
Op dit moment kunnen nazaten van tot slaaf gemaakten hun naam gratis en met minder bewijs veranderen. Het rapport stelt voor om te onderzoeken of ook andere groepen, bijvoorbeeld mensen met een adoptieachtergrond, van een soortgelijke regeling gebruik kunnen maken als hun naam pijnlijk voelt.
Reactie van de staatssecretaris
De demissionaire staatssecretaris voor Rechtsbescherming, de heer Struycken, heeft in een reactie laten weten dat hij zich kan vinden in de hoofdlijnen van het rapport. Hij wil onderzoeken of:
- er één plek kan komen waar mensen in één keer hun identiteit kunnen herstellen, zoals het wijzigen of vaststellen van geboortegegevens en/of het wijzigen van je voor- en/of achternaam
- er een eenmalige mogelijkheid komt om via de gemeente je achternaam te veranderen zonder reden op te geven, bijvoorbeeld naar de naam van een ouder of voorouder.
Hij geeft wel aan dat dit waarschijnlijk niet helemaal gratis kan, maar de kosten zouden lager moeten worden.
Wat doet INEA?
INEA houdt deze ontwikkelingen goed in de gaten en blijft zich inzetten om de belangen en behoeften van geadopteerden nadrukkelijk onder de aandacht te brengen bij beleidsmakers. We vinden het belangrijk dat regels rond naamwijziging eerlijk en toegankelijk zijn, zodat ze recht doen aan iemands identiteit en achtergrond.
Heb je vragen over dit onderwerp? Neem gerust contact met ons op.
