Op 20 januari 2026 is de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang van de afbouw van interlandelijke adoptie en is het evaluatierapport van Significant Public over het functioneren van INEA aangeboden.
Het rapport concludeert dat INEA sinds de oprichting in 2023 in korte tijd veel heeft opgebouwd en een basis heeft gelegd als expertisecentrum voor interlandelijk geadopteerden. Tegelijkertijd benoemt het rapport belangrijke verbeterpunten en strategische keuzes voor de toekomst:
- Herpositionering van de bouwstenen: de huidige vijf bouwstenen (kennisbasis, psychosociale ondersteuning, zoektochten, dossiers en juridische ondersteuning) bieden structuur, maar werken onvoldoende versterkend naar elkaar. Er is behoefte aan meer samenwerking, waarbij de nadruk ligt op psychosociale ondersteuning en zoeken. Daar is de urgentie het hoogst en kan INEA de meeste waarde toevoegen.
INEA volgt deze lijn en zet met het strategisch meerjarenplan in op een prioritering van psychosociale ondersteuning en zoeken als voornaamste inhoudsdomeinen. Daarnaast willen we de organisatiestructuur zo inrichten dat de ondersteunende diensten sterker met elkaar en de inhoudsdomeinen in verbinding staan, om zoveel mogelijk te voorzien in de behoeften van de doelgroep. - Professionaliteit en deskundigheid: specialistische kennis is volgens verschillende respondenten te weinig aanwezig en de inzet van ervaringskennis is te weinig geprofessionaliseerd bij INEA. Investeren in het aantrekken van medewerkers met specialistische kennis, bijvoorbeeld op juridisch vlak, het professionaliseren van ervaringskennis en het bewerkstelligen van ruimte voor alle perspectieven behoren tot de aanbevelingen.
INEA volgt deze lijn en sinds begin vorig jaar zijn er stappen gezet om ervaringskennis zorgvuldig in te bedden. Dit gericht op adequate ondersteuning en gerichte professionalisering. Daarbij werken we vanuit dialoog en multi perspectiviteit, en gaan we minder responsief en meer richtinggevend te werk. We streven ernaar dat iedereen zich welkom voelt bij INEA. Ook werken we toe naar het aantrekken van meer specialistische kennis. - Inbedding Fiom: bij het oprichten van INEA is er besloten om INEA bestuurlijk in te bedden bij Fiom, het expertisecentrum op het gebied van ongewenste zwangerschap, verwantschapsvragen en adoptie. De bestuurlijke inbedding bij Fiom heeft praktische voordelen opgeleverd, maar heeft bij een deel van de doelgroep impact op de beeldvorming. Dit op het vlak van eigenstandigheid en onafhankelijkheid. INEA en FIOM zijn in gesprek met het Ministerie over de invulling van de duidelijke positionering.
- Bereik en representativiteit:Â hoewel geadopteerden de weg naar INEA weten te vinden, is het bereik onder specifieke groepen, zoals jongeren in de leeftijd 12-18, adoptiegezinnen met een religieuze achtergrond, geadopteerden uit minder zichtbare landen, de tweede generatie en adoptieoudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen. nog beperkt.
Deze lacunes zijn voor INEA zichtbaar en vanuit het strategisch meerjarenplan zetten we in op zichtbaarheid voor onderbelichte doelgroepen, door een specifiek aanbod, actieve aanwezigheid en inclusieve communicatie.
Vervolgstappen
De uitkomsten van deze evaluatie zijn belangrijk voor INEA en vormen een basis voor het verder versterken van onze dienstverlening. We zetten ons in om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de verschillende behoeften van mensen die geadopteerd zijn en hun omgeving. Daarbij werken we vanuit een stevige kern, ondersteund door een strategisch meerjarenplan. Tijdens dit proces zijn verschillende stakeholders geraadpleegd en zijn doelstellingen geformuleerd die aansluiten bij zowel het voortraject als de uitkomsten van de evaluatie en de behoeften van de doelgroep.
Daarnaast leggen we grote nadruk op de herstart van projecten die door de professionaliseringsslag tijdelijk stil zijn komen te liggen, maar waarvan INEA het belang ten zeerste erkent. De focus ligt hierbij op het vergroten van de deskundigheid, het versterken van de integrale samenwerking tussen de verschillende vakgebieden en het helder communiceren over wat INEA als expertisecentrum kan betekenen voor geadopteerden en hun naasten.
Voortgang afbouw interlandelijke adoptieÂ
Naast de evaluatie is de Kamer geïnformeerd over het conceptwetsvoorstel ‘Afbouw interlandelijke adoptie en vereenvoudiging identiteitsherstel’. Lees meer hierover op de site van INEA.
