In een brief aan de Tweede Kamer kondigde staatssecretaris Rechtsbescherming Teun Struycken op maandag 9 december aan dat interlandelijke adoptie in Nederland binnen zes jaar wordt afgebouwd. Met deze afbouwperiode geeft het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) aan interlandelijk adoptie zorgvuldig te willen afbouwen door landen van herkomst, vergunninghoudersVergunninghouders zijn de organisaties die een vergunning hebben van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te bemiddelen bij interlandelijke adoptie. en aspirant-adoptieouders de tijd te geven om zich voor te bereiden op de nieuwe situatie.
Het besluit volgt op de motie over een nieuw plan waarmee interlandelijke adoptie op zorgvuldige wijze wordt afgebouwd, die door de Tweede Kamer werd aangenomen op 16 april 2024. In deze motie wees kamerlid Van Nispen (SP) de Kamer op de ontwikkelingen van de afgelopen jaren, zoals het onderzoek van de commissie Joustra, die vaststelde dat de overheid tekort is geschoten bij adoptiemisstanden; de eerdere constatering dat interlandelijke adoptie geen duurzame oplossing is om het belang van het kind te beschermen en het oorspronkelijke plan om interlandelijke adoptie binnen vijf jaar af te bouwen.
Besluit tot zorgvuldige afbouw
Het plan tot zorgvuldige afbouw is te lezen in een nieuwsbericht van het ministerie van Justitie en Veiligheid op de website van Rijksoverheid. Hierin geeft staatssecretaris Struycken aan dat het afbouwplan vooral is opgesteld met oog voor het belang van het kind: “De afgelopen maanden is mij duidelijk geworden dat adoptie een breed pallet van emoties oproept en dat dit onderwerp verschillende invalshoeken kent. In de uitwerking van het afbouwplan zijn de belangen van alle betrokkenen meegewogen, met name het belang van het kind. Met het afbouwplan komt er duidelijkheid voor alle betrokkenen en wordt interlandelijke adoptie op een zorgvuldige wijze afgebouwd.”
In de Q&A van het ministerie van Justitie en Veiligheid over het afbouwplan van interlandelijke adoptie in Nederland worden vragen beantwoord over wat de gevolgen van dit plan zijn voor de verschillende betrokkenen. Een aantal punten uit de Q&A uitgelicht:
- Gevolgen voor dossiers (volwassen) geadopteerden: Na de sluiting van de vergunninghouders in 2030 wordt gestreefd naar het onderbrengen van adoptiedossiers bij het Nationaal Archief. Dit vereist een wettelijke grondslag en zorgt voor veilig beheer, betere vindbaarheid en eenduidig inzagebeleid.
- Afbouwtermijn: Vergunninghouders kunnen hun vergunning nog vijf jaar verlengen, tot 1 mei 2030. De Centrale Autoriteit neemt eind 2030 de laatste taken over.
- Gevolgen voor aspirant-adoptieouders: Huidige adoptieprocedures mogen worden afgerond. Fiom neemt geen nieuwe aanvragen meer in behandeling, maar stuurt deze door naar de Centrale Autoriteit. De Centrale autoriteit zal met de aspirant-adoptieouders in gesprek gaan over het zeer beperkte realiteitsgehalte. Als er desondanks toch een aanvraag voor een beginseltoestemming wordt ingediend, zullen de aspirant-adoptieouders, nu de huidige wet nog geldt, een BKA-nummer toegekend krijgen en daarmee de procedure starten.
- Toezicht en nazorg: De Wet opneming buitenlandse kinderen ter adoptie (Wobka) zal vervangen worden door aangepaste wet- en regelgeving. Tijdens de afbouw blijft er toezicht op de adoptieprocedures. Ook na 2030 is er aandacht voor ondersteuning en nazorg voor geadopteerden en adoptieoudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen..
Meer informatie over voortgang motie 93 volgt in februari 2025
Naast de motie tot het zorgvuldig afbouwen van interlandelijke adoptie in Nederland, is er een tweede motie op 16 april aangenomen (motie 93). Deze motie betrof het verzoek tot meer hulp en ondersteuning voor geadopteerden die dat wensen, met een specifieke focus op identiteitsherstel en psychologische hulp voor interlandelijk geadopteerden. Ook betrof deze motie het verzoek tot laagdrempelige en onbeperkte toegang tot het eigen dossier en het verzoek te stoppen met het doorprocederen tegen geadopteerden die in het gelijk zijn gesteld door een rechter.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid geeft in de Q&A aan dat zij met expertisecentrum INEA in gesprek gaat om te kijken wat er nodig is om de komende periode de kennis die nu nog aanwezig is bij de vergunninghouders, bij INEA op te bouwen. Dit moet ervoor zorgen dat vragen over adoptieprocedures en geboortelanden ook na 2030 kunnen worden beantwoord.
Daarnaast wordt gewerkt aan aanvullende maatregelen voor interlandelijk geadopteerden. Dit omvat het versterken van het ondersteuningsaanbod en de subsidieregeling voor belangenorganisaties. Het ministerie geeft in de Q&A aan dat het streven is dat de voortgang van deze motie uiterlijk februari 2025 aan de Tweede Kamer wordt gerapporteerd.
Neem contact met ons op
We kunnen ons voorstellen dat dit besluit impact kan hebben op mensen met een adoptieachtergrond, adoptieouders, of andere naasten. We kunnen mogelijk nog niet al je vragen beantwoorden, maar we kunnen en willen wel graag naar je luisteren. Heb je behoefte hierover te praten? Onze loketmedewerkers zijn op werkdagen telefonisch bereikbaar op 085 483 23 23 van 10u tot 17u. Of mail ons op: info@inea.nl.
Meer lezen
Informatie vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid:
Nieuwsberichten INEA:
- Tweede Kamer neemt motie aan tot afbouw interlandelijke adoptie
- Nieuwe procedures voor adopties uit het buitenland per direct stopgezet
- Ministerie organiseert reflectiebijeenkomst voor belangenorganisaties
Berichten uit de media:
