Op 12 maart 2025 was INEA aanwezig bij het commissiedebat Personen en Familierecht, die werd gehouden naar aanleiding van o.a. het afbouwplan interlandelijke adoptie en de voortgang over ondersteuning van geadopteerden en inzage tot dossiers.
INEA heeft de afgelopen maanden aanbevelingen gedeeld rondom de verschillende moties en het afbouwplan. Daarin hebben we het belang benadrukt van laagdrempelige toegang tot dossiers, het uitbreiden van het psychosociale ondersteuningsaanbod, het borgen van de (veelal ‘levende’) informatie die bij de vergunninghoudersVergunninghouders zijn de organisaties die een vergunning hebben van het ministerie van Justitie en Veiligheid om te bemiddelen bij interlandelijke adoptie. aanwezig is en een waarschuwing over mogelijke ‘achterdeur’ routes, hoe wordt voorkomen dat met het afbouwen van interlandelijke adopties mensen op andere manieren een kind proberen te adopteren? In aanloop naar het commissiedebat hebben we daarnaast vooral aandacht gevraagd voor kosteloos identiteitsherstel, inzage in dossiers en voor een actualisatie van de landenanalyse op basis waarvan nu nog adopties plaatsvinden.
Toegang tot dossiers
Het was goed om te zien dat er veel aandacht is gevraagd voor de toegang van geadopteerden tot hun persoonlijke dossiers. Er werd aangedrongen op onbeperkte en directe toegang voor binnenlandse geadopteerden. INEA ziet graag dat waar mogelijk de toegang voor zowel binnenlands- als interlandelijk geaopteerden gelijk is en dat de overbrenging van dossiers naar het Nationaal Archief zorgt voor betere en completere toegang voor iedereen. De Kamer hamerde daarbij ook stevig op vaart zetten achter de inzage. De motie die dit mogelijk moet maken is bijna een jaar oud en de noodzaak om dit zo snel mogelijk te regelen groot, voor alle belanghebbenden.
Kosteloos identiteitsherstel
Er werd ook gesproken over de mogelijkheden voor kosteloos identiteitsherstel. INEA benadrukt het belang van het gratis kunnen herstellen van je oorspronkelijke naam. De bedragen en tijdsinvestering hiervoor verschillen nu enorm per persoon. Het is ingewikkeld, soms haast onmogelijk voor de één en wel te realiseren voor een ander. Zelf bepalen of je je oorspronkelijke naam wil gebruiken is wat INEA betreft essentieel voor herstel en dat zou voor iedereen haalbaar en toegankelijk moeten zijn, en dus gratis. De staatsecretaris wil de procedure makkelijker maken, maar gaf aan dat er nu geen ruimte is opgenomen in de begroting om dit kosteloos te doen. Maar met dat antwoord namen een aantal partijen geen genoegen. Na meermaals aandringen heeft de staatsecretaris toegezegd hier in het najaar op terug te komen. Daarbij blijft de staatssecretaris tot nu toe bij zijn eerder uitgesproken lijn, dat er geen individuele ondersteuning komt voor geadopteerden, kosteloos identiteitsherstel zou dat misschien wel zijn. Een aantal Kamerleden wil toch dat er een bedrag wordt opgenomen in de begroting om dit te regelen.
Afbouwplan
Tijdens het commissiedebat werd door de Kamer brede steun uitgesproken voor het afbouwplan interlandelijke adoptie.
Er kwamen echter ook een aantal kritische vragen uit de Kamer, onder andere over het voorkomen van nieuwe misstanden en illegale sluiproutes.
De staatssecretaris liet weten hier aandacht voor te hebben en gaf na aandringen van de Kamer aan de Centrale Autoriteit opdracht te gaan geven opnieuw te kijken naar de landenanalyse van Hongarije en Zuid-Afrika, omdat Noorwegen en Denemarken recent adopties uit deze landen per direct hebben stopgezet. Wat betreft INEA en een aantal Kamerleden zou dit moeten leiden tot een nieuwe beoordeling van deze landen met de meest recente informatie van andere Centrale Autoriteiten.
Samenvatting en Toekomstige Stappen
Het debat heeft wat INEA betreft aangetoond dat er nog steeds veel aandacht is voor de belangen van geadopteerden en de noodzaak om zorgvuldig om te gaan met hun recht op informatie en ondersteuning en daar aandacht voor te blijven vragen.
Het debat wordt in de week van 31 maart voorgezet en dan kunnen partijen ook moties indienen. INEA zal daar wederom aanwezig zijn en voorafgaand bij Kamerleden het belang aangeven voor kosteloos identiteitsherstel, een naamsverandering maar ook het mogelijk maken van een juridische relatie met je biologische- en adoptieoudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen. en goede toegang tot dossier.
Voor een meer uitgebreid verslag van het commissiedebat, verwijzen wij naar de notulen. Deze is terug te vinden op de website van de Tweede Kamer der Staten-Generaal.
Voor het twee minuten debat heeft INEA wederom aandacht gevraagd voor de toegang tot dossiers en het kosteloos herstellen van identiteitsgegevens.
Daarnaast zijn er meerdere thema’s waarover wij de komende tijd in gesprek blijven, waaronder het uitbreiden van psychosociale ondersteuning voor geadopteerden.
Meer lezen
Informatie vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid (omtrent motie 92, het afbouwplan van interlandelijke adoptie)
- Voortgangsbrief ondersteuning en dossiers van geadopteerden maart 2025 | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl
- Bijlage 1: Juridisch kader dossiers
- Bijlage 2a: Advies inzage dossiers
- Bijlage 2b: Juridisch kader bij advies inzage dossiers
- Bijlage 3: Groslijst
- Bijlage 4: Evaluatie Subsidieregeling belangenorganisaties interlandelijk geadopteerden
Informatie vanuit het ministerie van Justitie en Veiligheid (omtrent motie 92, het afbouwplan van interlandelijke adoptie)
Nieuwsberichten INEA:
- Aankondiging afbouwplan interlandelijke adoptie in zes jaar
- Tweede Kamer neemt motie aan tot afbouw interlandelijke adoptie
- Nieuwe procedures voor adopties uit het buitenland per direct stopgezet
- Ministerie organiseert reflectiebijeenkomst voor belangenorganisaties
- JenV stuurt voortgangsbrief ondersteuning en dossiers van geadopteerden naar Kamer
Berichten uit de media:
- De Telegraaf: Nederland stopt binnen zes jaar met interlandelijke adoptie
- WNL: Kabinet wil adoptie uit buitenland in zes jaar tijd afbouwen
- NOS: Kabinet: adoptie uit buitenland in zes jaar afgebouwd
