Als het gaat om adoptie en zoeken, denken de meeste mensen aan het op zoek gaan naar je biologische familie, of zoals in het artikel over reculturatie. Maar een andere mogelijkheid is het gevonden worden door je familie. Het betreft een kleiner deel van de mensen met een adoptieachtergrond, maar het komt wel eens voor. Mensen met een adoptieachtergrond worden gezocht en gevonden door hun familie in hun geboorteland.
In dit artikel staan we stil bij de ervaringen van twee mensen met een adoptieachtergrond die zelf hebben meegemaakt hoe het is om gevonden te worden.
Laurian (27) werd geadopteerd uit China toen ze 8 maanden was. Op 18-jarige leeftijd werd zij onverwachts benaderd via een familielid woonachtig in Europa met een bericht van haar biologische oudersIn het Nederlands gebruiken we veel verschillende woorden voor ouders na afstand en adoptie. Iedereen gebruikt eigen woorden voor deze relaties en geeft een eigen betekenis aan deze woorden. Dat betekent dat twee personen hetzelfde woord op een andere manier kunnen interpreteren en gebruiken. Ook kunnen verschillende woorden, verschillende emoties oproepen. Dat betekent dat hetzelfde woord voor twee mensen anders kan voelen. Via een vragenlijst onderzocht INEA welke woorden we als expertisecentrum interlandelijke adoptie in wording het beste kunnen gebruiken. De uitkomst hiervan helpt ons om bepaalde woorden te kiezen. We zijn ons ervan bewust dat elk woord dat we uiteindelijk kiezen voor iedereen persoonlijk voordelen en nadelen kan hebben. We volgen als INEA de huidige maatschappelijke en wetenschappelijke discussie rondom het gebruik van taal met veel aandacht en blijven ons taalgebruik, in samenspraak met de Redactieraad en de Adviesraad, evalueren en waar nodig aanpassen..
Mi Jung (55) werd op vijf jarige leeftijd geadopteerd uit Korea en kreeg toen ze eind 20 was een brief van familieleden in Korea. Dit terwijl ze zelf helemaal niet op zoek was naar familie op dat moment.
De ervaringen van Laurian en Mi Jung zijn slechts twee verhalen, maar laten zien dat het gevonden worden veel emoties en vragen op kan roepen bij diegene die gevonden wordt. Daarnaast wordt duidelijk dat deze ervaringen heel verschillend kunnen zijn.
De meerderheid van de mensen die geadopteerd is, gaat op een gegeven moment in hun leven op zoek naar informatie over hun achtergrond of biologische familie. Een deel daarvan leeft met de hoop om familie te vinden of om gevonden te worden. Maar wat gebeurt er met je wanneer je benaderd wordt door familie in je geboorteland terwijl je daar zelf helemaal niet mee bezig bent? Wat roept het op en hoe ga je hiermee om? Mi Jung die benaderd werd door twee tantes in Korea vertelt: “Het was een schok. Ik had wel interesse in mijn geboorteland Korea maar ik had toen geen belangstelling om te zoeken naar familie. Wat moest ik ermee? Uiteindelijk heeft de nieuwsgierigheid gewonnen en na een paar weken heb ik toch besloten om te reageren. Ik wist toen nog niet of mijn moeder leefde en had de hoop dat zij achter het contact zat. Met de tantes ben ik begonnen met brieven schrijven en later hadden we ook contact via emails en bellen”
Ook voor Laurian was zoeken naar familie geen actief thema toen zij gevonden werd. “Ik was – en ben nog steeds –heel luchtig over mijn adoptie. Ik was tevreden met wat ik in Nederland had en was op dat moment helemaal niet bezig met adoptie of roots zoeken. Misschien ook een stukje zelfsbescherming en dat je je niet goed kan voorstellen wat je in China zou kunnen hebben. Ik had een goede band met mijn ouders en met mijn zussen (die ook uit China geadopteerd zijn). Ook het land hield mij niet veel bezig en ik heb mij nooit verdiept in de taal. Mijn interesse ging niet verder dan misschien het zien van een tv-programma een keer.”
Gezocht worden is – in tegenstelling tot zelf opzoek gaan naar familie – een passief proces waar je dus niet voor kiest. Als je familie je vanuit het niets benadert, kan het je overvallen met veel emoties tot gevolg. Misschien voel je druk om het contact aan te gaan ook al heb je daar zelf geen behoefte aan. Mi Jung vertelt: “Formeel had ik wel de ruimte om nee te zeggen of om er niet op in te gaan. Maar ik voelde wel emotionele druk om het te doen. Vanuit mijn adoptiemoeder werd gezegd ‘Daar ga je zeker op reageren’. Ik stond er niet zo bij stil dat ‘nee’ ook een optie was.”
De ervaring van Laurian was op dit vlak heel anders. Bij haar gaven haar Chinese ouders gelijk aan dat zij vooral wilden weten of het goed met haar ging. Verder vroegen ze weinig. Ze vonden het belangrijk dat zij zelf de tijd en ruimte had om aan het idee te wennen.
“Als je hoort dat je gezocht wordt door je familie dan zakt de grond onder te voeten vandaan. (…)Het voelde natuurlijk bijzonder en speciaal. Er zijn zoveel geadopteerden die op zoek zijn naar hun biologische familie. Ik was dat toen helemaal niet, maar had wel mijn familie teruggevonden zonder daar iets voor te doen. Ik heb me daar soms best schuldig over gevoeld en dat maakte het soms dubbel.”
Wanneer een zoekactie wordt gestart, weet men niet wat de uitkomst zal zijn en of diegene die men zoekt openstaat voor contact. Er kan een verschil zijn tussen de behoeften van de zoeker en diegene die gezocht wordt. Wanneer de behoeften ver uit elkaar liggen, kan dat voor beide partijen moeilijk zijn om te begrijpen en te verdragen. Een groot inlevingsvermogen is nodig om de situatie vanuit het perspectief van de ander te kunnen zien. Het kan veel oproepen wanneer je vanuit het niets benaderd wordt. En het is goed om je te realiseren dat je niet weet in welke situatie de ander zich bevindt en je niet weet wat het oproept als er opeens contact wordt gezocht.
In de gevallen van Mi Jung en Laurian was er op voorhand geen psychosociale begeleiding bij dit proces. Dit terwijl er ineens een heel groot en wezenlijk thema hun leven binnen kwam vallen. Laurian zocht op een gegeven moment professionele hulp door iemand gespecialiseerd in adoptie. Hoewel ze het fijn vond om hierover te praten, gaf het haar in haar situatie niet de handvatten die ze nodig had. Wel ervaarde ze steun vanuit haar familie.
Laurian vertelt: “Ik stopte het weg. Ik zocht afleiding om er niet aan te denken. Ik heb ook therapie geprobeerd. De therapeut was wel gespecialiseerd in adoptie maar had geen ervaring met dit stuk. Ik heb het wel een beetje alleen moeten doen. Maar met de steun van mijn ouders. Het heeft ook echt geholpen dat er niet aan mij ‘getrokken werd’. Ik had tijd nodig.”
Mi Jung vertelt dat haar manier om hiermee om te gaan, hetzelfde was als wat ze van zichzelf kent in andere situaties: “Ik stond op ‘overlevingsstand’. Steeds maar doorgaan en accepteren van de situatie”.
Idealiter wordt in dergelijke situaties begeleiding geboden aan zowel de zoeker als diegene die gevonden is. Aan beide kanten kan een zoekactie namelijk veel oproepen. Bij voorkeur is er dan professionele steun door mensen die hier ruime ervaring in hebben en weten wat helpend is en wat niet. Soms kan de ondersteuning inhouden dat iemand met jou kijkt naar wat jouw behoefte is in het proces. Misschien is het niet in jouw belang om het contact (op dat moment) aan te gaan, maar sta je er – net als Mi Jung – er niet bij stil dat “nee” ook een optie is. Goed om te noemen is dat niet alleen professionele hulp zinvol kan zijn, maar ook ondersteuning van de mensen om je heen. Als je het gevoel heeft dat je bij iemand terecht kan, die oog heeft voor jou en je behoeften, kan dat een groot verschil maken.
Na het bekomen van de eerste schrik van het gevonden geworden, komen wellicht vragen en twijfels naar boven. Bij Laurian overheerste het gevoel van ongeloof na het eerste bericht. Kon het wel kloppen? Waren dit echt haar ouders? De eerste tijd hebben ze berichten en foto’s heen en weer gestuurd vooral via social media. Enkele keren is er ook gebeld, maar de taalbarrière maakte het lastig om echt een band op te bouwen. Voor Laurian was het belangrijk om zeker te weten dat dit haar biologische ouders waren, vóórdat zij naar China toe ging.
“Toen ik foto’s zag van mijn Chinese ouders kon ik me daar in eerste instantie niet in terugzien. Ik was ook niet gewend om mezelf in iemand anders te herkennen. Dat was voordat ik wist dat we echt familie waren. Op een gegeven moment heb ik gevraagd om een DNA test. Dit was wel een drempel waar ik over moest deels omdat zij zo overtuigd waren dat het klopte, maar het voelde voor mij belangrijk om het zeker te weten. Daar zijn ze mee akkoord gegaan, gelukkig begrepen zij dat ik die bevestiging nodig had. Toen de test uitwees dat het mijn ouders waren, wilde ik zo snel mogelijk naar China. Sinds de eerste ontmoeting kan ik mezelf heel duidelijk herkennen in zowel foto’s van mijn ouders en de rest van de familie als wanneer we elkaar zien. Dat vind ik opvallend en bijzonder.”
Bij het vinden van familie en in het proces dat daarop volgt, ervaren mensen soms dat het moeilijk is om het contact te onderhouden. Je kan te maken krijgen met verschillende behoeften of wensen. Ook wanneer je gevonden wordt door familie kan dit een rol spelen. In het verhaal van Mi Jung ontstaat er na het gevonden worden contact dat leidt tot een ontmoeting in Korea. Maar na thuiskomst is er geen contact meer. De reden hiervoor is haar nooit duidelijk geworden.
“Tijdens de ontmoeting met de familie in Korea reageerden zij op ‘de spoorloos manier’. Dat wil zeggen; zij waren heel emotioneel en fysiek. Ik voelde weinig emoties. Misschien omdat zij herinneringen van mij hadden als kind maar ik had weinig of geen herinneringen aan hen. Ik beleefde de ontmoeting als een toeschouwer. (…) Na de ontmoeting in Korea is er geen contact meer geweest. Ik zocht het contact wel maar er werd niet op gereageerd. Dit gaf opnieuw het gevoel van afwijzing en onbegrip. Juist omdat zíj het contact zochten. Dit heeft veel vragen opgeroepen die niet beantwoord zijn.”
Laurian is in de afgelopen jaren drie keer naar China geweest. Het contact met haar Chinese familie omschrijft zij als ‘goed’. Ze ziet het als een familie “erbij” waar ze contact mee onderhoudt.
“Mijn Chinese familie is wel heel verwelkomend naar de hele familie hier, dat is fijn. Ik ervaar dat er veel dankbaarheid is in het contact. Ik ben nu een goede band met hun aan het opbouwen ondanks de twee compleet verschillende culturen.”
De uitkomsten kunnen bij het gevonden worden – net als bij een zoekactie die je zelf initieert – verschillend zijn. Soms is het positief maar het kan ook juist een extra gevoel van afwijzing geven wanneer het contact niet de vorm krijgt die je graag zou willen. Laurian ervaart dat ze na de ontmoeting een “familie erbij” heeft. Voor Mi Jung is de ervaring minder positief. Toch heeft het haar wel iets gebracht. Ze vertelt:
“Ik heb nu de ervaring gehad van mezelf herkennen in iemand anders. Daarnaast had ik herinneringen van de eerste jaren in mijn leven van bijvoorbeeld de omgeving. Deze herinneringen werden door mijn adoptiemoeder niet geloofd. Tijdens mijn bezoek aan de familie in Korea heb ik gezien dat mijn herinneringen klopten. Zoals de indeling van het huis zoals ik die in mijn geheugen had. Het was heel fijn om te ervaren dat deze herinneringen klopten.”
Samenvattend kan geconcludeerd worden dat elk proces en ervaring anders is. Dat geldt voor gevonden worden zoals het onderwerp in dit artikel maar ook voor zoeken naar familie in bredere zin. Mi Jung en Laurian hebben allebei geen bewuste keuze gemaakt om te zoeken maar hebben toch contact gekregen met de familie in hun geboorteland. Hun ervaringen zijn verschillend maar heeft hun beiden op een eigen manier iets gebracht. Bij de vraag hoe ze nu naar zoekacties kijken, antwoorden ze allebei met enige voorzichtigheid maar ook nuance.
Mi Jung: “Ik houd niemand tegen om te gaan zoeken. Maar ik benadruk wel dat het niet heilig of zaligmakend is. Soms geeft het niet de antwoorden die je zoekt maar roept het juist nieuwe vragen op.”
Laurian benadrukt dat elke situatie anders is maar dat ze heel blij is met hoe het voor haar heeft uitgepakt: “Ik zou het iedereen gunnen om hereniging met je familie te mogen ervaren. Maar wel op het moment dat je er zelf klaar voor bent. In het proces is het is niet erg om de tijd ervoor te nemen. Je voelt zelf wanneer je klaar bent voor de volgende stap.”
